Promotienieuws: burgerinitiatieven waardevol voor stedelijke ontwikkeling

Planningsstrategieën die voldoen aan de complexiteit van actief burgerschap, zijn tot nu toe sterk onderontwikkeld gebleven. Dit schrijft Beitske Boonstra in haar proefschrift waarop ze 11 november promoveerde in Utrecht.

Beitske b groot 560

Burgerinitiatieven zijn een waardevolle strategie voor stedelijke ontwikkeling. In hun interactie met burgers grijpen ruimtelijke planners echter vaak terug op participatieve werkmethoden – inkaderende en beperkende processen die onvoldoende in staat blijken antwoord te bieden op de dynamiek en spontaniteit van burgerinitiatieven. Planningsstrategieën die wel voldoen aan de complexiteit van actief burgerschap, zijn tot nu toe sterk onderontwikkeld gebleven. Dit schrijft Beitske Boonstra in haar proefschrift.

Boonstra bracht de wordingsprocessen van verschillende individuele burgerinitiatieven in ruimtelijke ontwikkeling in kaart. Ze deed dit op basis van het begrip 'zelforganisatie', dat staat voor het spontaan ontstaan van nieuwe structuren, en vulde dat aan met enkele andere begrippen uit de complexiteitstheorie en poststructuralistisch gedachtegoed. De initiatieven waren divers, variërend van collectief particulier opdrachtgeverschap in Denemarken, business improvement districts in Engeland en burgerinitiatieven in Almere.

Op basis van haar analyse kon Boonstra een visie op de rol van ruimtelijk planning in een tijd van actief burgerschap presenteren: planning als de kunst van het creëren van consistentie. Consistentie die ontstaat vanuit het vermogen van actoren om relaties en mogelijkheden te zien en te creëren, empathisch te zijn, voort te bouwen op de ideeën en acties van anderen, en het vermogen om strategieën zo zichtbaar en open mogelijk te maken. En wat het allerbelangrijkste is: door uit te gaan van een fundamentele gelijkheid in gedrag en intentionaliteit tussen professionele ruimtelijke planners en plannende burgers.

Het proefschrift van Beitske Boonstra is als boek uitgegeven door InPlanning en hier open access te downloaden.